Bier op veroveringstocht…

Net zoals Odysseus heeft bier een lange weg afgelegd. Ze is haar tocht begonnen aan de oevers van de Eufraat en is vervolgens naar de landen van de Kelten en de Goten gegaan om zich uiteindelijk te verspreiden van Spanje tot aan de Oeral alsook in de twee Amerika’s, Indië, China en Australië.

Bier is dus de hele wereld rondgegaan, nog veel meer dan wijn, en heeft in vele gevallen zelfs de lokale dranken verdrongen, of deze nu verfrissend of stimulerend waren.

Het heeft wel enkele avonturiers en ontdekkingsreizigers en heel wat goede intuïtie gekost om de recepten en brouwgeheimen (en dan voornamelijk van Belgische bieren die nog steeds de beste reputatie hebben) naar de andere kant van de oceaan te krijgen om de internationale handel vervolgens haar ding te laten doen.

Neem nu John Martin bijvoorbeeld, die de Belgen de verbazingwekkende smaak en de mythe van de Guinness niet wilde ontnemen en het aandurfde om vanaf 1914 zijn Ierse versie hiervan te importeren en vervolgens de “GXS”-exportversie die speciaal voor hem werd gebrouwen in Dublin en een concentratie en alcoholpercentage had dat dichter bij de Belgische speciale bruinbieren lag.

Het logo van de John Martin brouwonderneming bevat een galjoen... Dit geeft mooi de band weer tussen de ontdekkingsreizen van deze Schotse brouwer en de veroveringszin van brouwers in het algemeen.

De Engelsen hebben uiteraard voor een groot deel bijgedragen aan de verspreiding van goede gerst over de hele wereld en dit dankzij de macht van het British Empire. Zij hebben, onder meer, de India Pale Ale of IPA uitgevonden. Dit bier is aangepast aan de lange overtochten en kan, dankzij het toevoegen van een grote hoeveelheid hopbloemen aan het einde van de gisting, goed bewaard worden in een tropisch klimaat. Een recept dat enkele jaren geleden werd herontdekt door Anthony Martin en dat tegenwoordig een opmerkelijke comeback maakt in zowel bars als goede restaurants. Maar laten we de Ierse migranten niet over het hoofd zien, Guinness is namelijk hun brouwsymbool en dé drank bij uitstek waarmee St. Patrick’s Day overal ter wereld wordt gevierd. Ook de Nederlanders hebben een belangrijk aandeel gehad, ze waren de grootste concurrenten van de Engelsen op zee en van de Duitsers en waren vaak de eersten om brouwerijen te bouwen op onbekend terrein. Terwijl andere kolonisten hun brouwsels liever importeerden, hebben de Nederlanders hun frisse, vinnige en alcoholarme blonde bieren die goed pasten bij de warme klimaten die ze ontdekten steeds zo goed mogelijk nagemaakt. De merken Miller en Budweiser zijn hier voorbeelden van. Hetzelfde geldt voor Tsingtao, één van de eerste lagerbieren dat werd gedronken in China en dat haar ontstaan heeft te danken aan de Duitse kolonisten die in 1903 in de stad gevestigd waren. Ook de Cuzqueña uit Peru en de Quilmes, ontwikkeld in 1888 en heel populair in Argentinië, zijn het werk van Duitse immigranten die toen vaak uit hun land weggejaagd werden voor economische of religieuze redenen.

Ook vandaag nog, en dit ondanks de wereldwijde belangstelling voor lokale creaties van brouwers (‘craft brewers’ genaamd in de VS en Canada die “Belgian Style” bieren brouwen), wordt het Belgisch bier met haar kwaliteitsvolle reputatie steeds maar populairder als exportproduct. In 2015 heeft 13 miljoen hectoliter van ons Belgisch bier (van zowel kleine als grote brouwerijen) de grens overgestoken, dit stelt zo’n 62% van onze jaarlijkse productie voor. China is een onmisbare partner en grote amateur van onze nectars en Rusland ontdekt ze steeds meer, de Russen drinken ondertussen zelfs meer bier dan wodka (zo’n 70% van de mannen drinkt bier). In Sint-Petersburg hebben maar liefst 30 bars met voornamelijk Belgische bieren hun deuren geopend. Men kan er genieten van een heerlijke Bourgogne des Flandres of een Waterloo maar ook (en dan vooral voor de vrouwen) van authentieke, fruitige lambiekbieren zoals de Kriek Timmermans.