De grote terugkeer van de seizoensbieren

Is het een modetrend, een nieuwe “niche” in de marketingwereld van de biersector of de heropleving van een oude traditie ten gunste van een scherpzinniger en kieskeuriger publiek? Vandaag de dag gaat er met elk seizoen een biersoort gepaard en heeft elk merk haar eigen specialiteit. gordon-xmas-slide Kerstbier bijvoorbeeld bestaat reeds jaar en dag. Het is een Angelsaksische traditie die in 1924 bij ons werd geïntroduceerd door John Martin met de Gordon Xmas, een Schotse Ale die wordt gebrouwen met de overschot aan mout en hop van de herfstoogst. Dit geeft haar een meer uitgesproken aroma en een kruidige smaak die perfect past bij de feestdagen. Het is een sterk, hartverwarmend bier dat zowel in België als in het buitenland veel succes heeft. Meerdere brouwers hebben dus de traditie van John Martin nagebootst door ook een Kerstbier op de markt te brengen. Maar de Gordon Xmas is zeker niet het enige bier dat specifiek is voor een bepaalde periode van het jaar. Sinds de Middeleeuwen volgden de gerst- en hopoogst de cycli van de natuur, de oogst vond namelijk steeds plaats tijdens de lente en de herfst. De lente-oogst was frisser maar minder gerijpt en werd daarom tot en met de winter opgeslagen op zolder. Terwijl iedereen genoot van een heerlijk herfst- of Kerstbier, begon men tijdens de advent aan het brouwen van lichtere, alcoholarme maar erg verfrissende bieren voor het lessen van de dorst van de arbeiders in de velden. Een van deze biersoorten is Witbier, op basis van tarwe en licht gemoute gerst, dat oorspronkelijk in de omgeving van Leuven werd gebrouwen maar dat een prachtige heropleving heeft gekend, zowel in België als in het buitenland. Dit bier was oorspronkelijk natuurlijk zurig door de toevoeging van melkfermenten. Vandaag de dag voegt men er liever sinaasappelschil en koriander aan toe om deze specifieke smaak te bekomen. We mogen zeker het ritueel van het citroenschilletje niet vergeten, dat erg wordt geapprecieerd door sommige fijnproevers. Bij Brouwerij Timmermans, de oudste lambiekbrouwerij ter wereld, wordt de Blanche Lambicus gebrouwen op basis van lambiek (belangrijke traditie van deze brouwerij) en tarwe, wat haar een licht bittere, verkwikkende en aangename smaak geeft. Andere regio’s (voornamelijk Henegouwen en Noord-Frankrijk) produceerden ook een lente- of zelfs zomerbier met dezelfde eigenschappen m.b.t. de textuur, het laag alcoholgehalte en de bitterheid. 29 maart wordt er doorgaans beschouwd als de startdatum van het brouwseizoen. We vinden deze traditie terug tot in Romaans Zwitserland, waar het lentebier werd gedronken op Palmzondag, verwijzend naar de Bijbel.
Timmermans Strawberry Lambicus Bottle 33cl

Timmermans Strawberry Lambicus Bottle 33cl

De zomer is hét seizoen bij uitstek voor het drinken van fruitigere, licht zoete biersoorten zoals Kriek, framboosbier en de “nieuwe fruitbieren” op basis van gele vruchten zoals perzik of abrikoos. Maar we ontdekken ook bieren, vaak blonde bieren, die fier zijn op hun plattelandstradities, die de bitterheid valoriseren en een laag alcoholgehalte hebben. Onder deze bieren vinden we enkele verrassingen terug zoals de Waterloo Récolte die wordt gebrouwen in de microbrouwerij van Waterloo (Ferme de Mont-Saint-Jean). Een authentiek blond ‘boerderijbier’ van hoge gisting, een subtiele mengeling van mout en tarwe volgens een recept dat dateert uit 1815, de datum van de alom bekende Slag van Waterloo. De zogenaamde herfstbieren worden soms gelinkt aan het bier dat speciaal wordt geproduceerd voor het Oktober Fest, het grootste jaarlijkse bierfestival dat plaatsvindt in Munich. Dit bier wordt gemaakt volgens een heel specifiek recept van gerst, hop en gist, heeft een alcoholpercentage van 6% en wordt gebrouwen in maart. Alle aanwezige brouwers moeten dit recept tot op de druppel naleven! Maar in onze streken zijn de brouwers uiteraard geneigd om hier creatief mee om te gaan. Herfstbieren van bij ons worden gekenmerkt door een meer uitgesproken bitterheid maar ook door een geroosterde, gekarameliseerde smaak en een amberkleur. Hun alcoholpercentage ligt ook iets hoger. IPA’s worden hier soms aan gelinkt, ook al zijn deze niet seizoensgebonden, of de bokbieren die voornamelijk in Nederland worden gebrouwen en die vaak in september verschijnen. Het concept van herfstbieren zou in Canada ontstaan zijn met het oog op de nazomer, een zachte maar erg korte periode voor de komst van de koude. Halloween heeft enkele brouwers van de “Nieuwe Wereld” bovendien op het idee gebracht om pompoenbier te maken. Het is echter steeds onduidelijker of dit bier nu een seizoensbier met een authentiek karakter (waartoe meerdere van onze speciale Belgische bieren behoren) of een meer fantasierijke, gelegenheidsgebonden variant is.